ONVERSCHILLIGE TIJDEN

WANNEER MENSENLEVENS NIET MEER TELLEN

"Onverschilligheid is het grootste gevaar dat de mensheid bedreigt"

– Elie Wiesel

carte blanche - directeur

Jonathan Lo Buglio, november 2025

Een wereld die gewoon wordt aan het ondraaglijke

Elke dag verliest de wereld een stukje menselijkheid. Niet omdat het kwade wint, maar omdat het goede zwijgt. We leven in een tijd waarin lijden ons niet langer schokt, waarin tragedies vluchtig door de media gaan zonder nog emoties op te wekken, waarin mensen verdwijnen achter cijfers. Orkaan in Haïti, aardbeving in Afghanistan, massamoord in Soedan: zoveel rampen die miljoenen levens verwoesten en toch nauwelijks zichtbaar zijn in het nieuws. Zelfs in conflicten die wél veel media-aandacht krijgen, zoals in Oekraïne of Gaza, zien we hetzelfde patroon: ondanks het stijgende dodental verzwakt onze aandacht. Wat ooit verontwaardiging opriep, wordt uitgeputte empathie. Of erger: onverschilligheid. 

Of een crisis nu vergeten is of dagelijks op televisie komt, we raken gewend aan de kilte van cijfers. Ze wissen de gezichten uit van de mensen erachter. Neurowetenschappers noemen dit “empathische verdoving”: hoe meer we worden blootgesteld aan drama, hoe minder ons brein reageert en hoe kleiner ons mededogen wordt. Maar achter die cijfers schuilen kinderen, vrouwen en mannen met gebroken levens.

Soedan: de oorlog die niemand ziet

Nergens is een vergeten crisis duidelijker dan in Soedan.Al bijna twee jaar wordt het land verscheurd door oorlog. Meer dan 150.000 doden, 10 miljoen mensen op de vlucht. Dorpen verbrand, verkrachting als oorlogswapen, kinderen die met geweld worden gerekruteerd, hongersnood die elke dag levens kost. De vernietiging is zo groot dat ze zichtbaar is op satellietbeelden. En toch: geen internationale top, geen voorpagina’s, geen massaprotest. Soedan is vandaag de grootste humanitaire crisis ter wereld en tegelijk de stilste. In de echo van de woestijn klinken de gedempte kreten van vrouwen en kinderen, die een wereld aanspreken die niet langer luistert.

Gaza: oorlog die routine wordt

En dan Gaza,waar ondanks de overbelichte berichtgeving de bombardementen al meer dan twee jaar doorgaan. Na de gruwel van 7 oktober volgde een spiraal van geweld zonder einde. Wijken die van de kaart werden geveegd. Families die volledig verdwenen. Meer dan 60.000 doden. Duizenden vermiste kinderen.Ziekenhuizen in puin. Ambulances, journalisten en hulpverleners die doelwit worden. Vrouwen die bevallen tussen het puin. Hongersnood als wapen. En de wereld? Die kijkt… went eraan… en kijkt weg. Ja, er zijn manifestaties. Ja, leiders spreken over een “humanitair staakt-het-vuren”. Maar intussen wordt hulp geblokkeerd en sterft de bevolking door honger, dorst en onverschilligheid. Wanneer cijfers de plaats innemen van gezichten, verliest de mensheid terrein.

De vergeten crisissen: collectieve blindheid

Soedan en Gaza staan helaas niet alleen. In de Democratische Republiek Congooverleven 7 miljoen ontheemden onder de schaduw van een eindeloos conflict. In Haïticontroleren gewapende bendes 80% van de hoofdstad. In Afghanistanverdwijnen vrouwen steeds meer uit het straatbeeld en de scholen – maar bijna niemand reageert nog. We leven in een tijd waarin onze compassie uitgeput raakt. We worden overspoeld door beelden, verdoofd door de overvloed aan ellende. We zien alles, maar voelen bijna niets meer.

Een wereld in morele crisis

Ondertussen stijgen de militaire uitgaven jaar na jaar, terwijl humanitaire hulp instort. In 2024 werd wereldwijd slechts 35% van de humanitaire noden gefinancierd (VN).Miljoenen mensen sterven niet door gebrek aan oplossingen, maar door gebrek aan aandacht. Onze collectieve keuzes spreken boekdelen: economie vóór leven, angst vóór rechtvaardigheid, comfort vóór geweten. En toch toont een gezamenlijke studie van de VN en de Wereldbank dat investeren in conflictpreventie – armoedebestrijding, inclusie, rechtvaardigheid – tot 70 miljard dollar per jaar kan doen besparen én tegelijk oorlogen kan voorkomen. (bron: Pathways for Peace) 

De weg terug naar menselijkheid

Ik blijf ervan overtuigd: niet alles is verloren. In elke gift die we ontvangen, in elke organisatie die blijft handelen zonder middelen of zichtbaarheid, in elke burger die weigert weg te kijken, daar leeft de menselijkheid verder. Ze leeft in de geïmproviseerde schooltjes van Soedan, in de noodklinieken van Gaza, in de vrijwilligers die ondanks alles blijven doorgaan. 

Want tegenover zoveel pijn bestaat geen neutrale houding. Zwijgen is meelopen met de sterkste. Wegkijken is de zwaksten achterlaten, de mensen die geen stem meer hebben. Onze menselijkheid terugvinden betekent: weigeren dat lijden “normaal” wordt. Erkennen dat solidariteit geen keuze is, maar een verantwoordelijkheid. Want zonder menselijkheid is er geen vrede, geen vooruitgang, geen toekomst.

"Menselijkheid verdwijnt niet in één klap. Ze brokkelt af, elke keer dat wij zwijgen."

– Jonathan Lo Buglio

Tegen onrecht telt elke stem. Uw steun versterkt de solidariteit en beschermt de meest kwetsbaren.